چکیده:

آتش سوزی جنگلها یکی از عمده ترین خطرات در کشور های مدیترانه می باشد

که کنترل کامل آن غیر ممکن می باشداما با استفاده از نقشه های نواحی  پر خطر و استفاده از مدل ریسک می توان آن را به حداقل رساند .

خطر آتش سوزی شامل دو بخش می باشد.

1- خطر اشتعال

2- خطر پراکندگی

منظور ازخطر اشتعال: هم مواد دارای ضریب اشتعالی که نسبت  به مواد دیگر مختلف می باشد
منظوراز خطر پراکندگی ؛ میزان پوشش آتش سوزی در منطقه می باشد.

راه های کاهش خطر آتش سوزی .

بازرسی اولیه با استفاده از اطلاعات ماهوارهای از آتش سوزی جنگلها  اساس وپایه کاهش خطر آتش سوزی می باشد .

GIS می تواند به طور موثر ومبرم استفاده شود در کاهش خطر آتش سوزی جنگلها .

از GIS در تهیه نقشه نواحی پر خطر وتهیه مدل ریسک پراکندگی آتش سوزی استفاده می شود.

پارمترهای  موثر در خطر آتش سوزی جنگلها

1-    توپوگرافی

2-    پوشش گیاهی

کاربری زمین و...   


 

مقدمه

 این مطالعه برای بهره بردن از توانایی  سنجش از دور و GIS وپیشنهاده روش های مناسب  برای نقشه برداری از جنگلها در معرض خطر آتش سوزی  می باشد.

چنین نقشه هایی به ماموران اداره جنگل بانی کمک خواهد کرد که از احتمال خطر آتش سوزی در جنگل جلوگیری کنند ویا درزمان آتش سوزی  عمل شایسته و مناسب انجام دهند

 1-برسی منطقه مورد مطالعه شامل موارد زیر می باشد

دراین ناحیه که 4.079 هکتاربوده  1.674 هکتار از منطقه غیر حاصل خیز و3.375 هکتار حاصل خیز بوده ودرشکل زیر آمداست .

 

 

 2- نوع پوشش گیاهی

23درصد از کل ناحیه درجنگل غالبا از در ختان سوزنی برگ وبوته ها وبیشه ها را شامل شده است این نوع از گیاهان مستعد به آتش سوزی هستند.

 3- آب و هوا

نوع آب وهوا گیاهان رستنی دریک ناحیه را مشخص می کند واز اینرو آب وهوانقش برجسته ومهمی در به وجود آوردن نواحی مستعد به آتس سوزی دارد.

  4- توپوگرافی منطقه

توپوگرافی یکی از فاکتورهای مهم جغرافیایی طبیعی است که با رفتار باد مرتبط است از اینرو بر استعداد  نواحی نسبت به آتش سوزی تاثیر گذار است .

آتش شیب های سر بالایی را سریع تر وسرازیری را کندتر می پیماید

 5- فاصله از جادها

جنگلهای نزدیک به جادها مستعد آتش سوزی هستند.

6- فاصله از محل سکونت

جنگلهای که نزدیک محل سکونت واقع شده اند مستعد آتش سوزی می باشند.

 وسایل وروش های مورد استفاده

1- اطلاعات

عکس های LANDSAT درسال 1992 قبل از آتش سوزی وعکس های آن در 1998پس از آتش سوزی می باشد.

اطلاعات جمع آوری شده شامل

نقشه نوع جنگل

نقشه گیاهان رستنی

ارتفاع

شیب ها

اطلاعات آب و هوایی

2- روش ها

روشی که مورد استفاده قرار گرفته استفاده از نقشه استاندارد در مقیاس 1:25000و DEM  تولید شده برای مطا لعه منطقهمی باشد . به شکل 2 توجه کنید.

 

 در این روش خطا های اتنمسفری و خطا های رادیو متریکی از تصاویر ماهوارهای حذف شده است واز اگوریتم طبقه بندی نظارت شده ماکزیمم شباهت استفاده شده است.

هدف از استفاده از تصاویر ماهواره ها مقایسه آنها  قبل وبعد از آتش سوزی می باشد که دانشمندان قادر به   ارزیابی و خسا رات وارده باشند.

 نتایج

1-  نتایج پردازش تصاویر

بر طبق تحلیل های ماهواره LANDSATباندهای 4،5و7انتخاب شدند ودقت طبقه بندی به وسیله 50 پیکسل مورد استفاده که به صورت تصادفی انتخاب می شود تعیین شد.نتایج طبقه بندی تصاویر درسال های 1998و1992در دو شکل زیر آمده است. که در  8 کلاس جنگل1، جنگل 2،جنگل 3، دریا ،برکه ، مه ، ساحل دریا وغیر جنگل می باشد.

 

 

 

 

 

در این طبقه بندی تصاویر ماهوارهای چون کاربری زمین یک عامل مهم در تعیین خطر آتش سوزی جنگل ها می باشد بدست آوردن یک طبقه بندی از کاربری زمین توسط تصاویر ماهواره ای وتبدیل آنها در جهت رسیدن به یک سیستم GIS  یک پارچه بوده است.

2- نتایج GIS

سیستم اطلاعات در نرم افزار Mapinf  ایجاد شده بود از پارامترهای که در سیستم اطلاعاتی ایجاد شده بودند پوشش گیاهی ،توپوگرافی منطقه ،مسافت از جاده و برنامه های کامپیوتری که مهم اند برای تعیین خطر آتش سوزی .

برای تولید نقشه های خطر آتش سوزی جنگل 5 کلاس مورد استفاده قرارگرفتن این طبقه بندی کلاس ها شامل 1- شیب

2- پوشش گیاهی

3- فاصله از جاده

4- فاصله از مناطق مسکونی

دردادهایDEM   که در تصاویر زیر آمده است نشان دهنده  این مطلب است که شکل منطقه وشیب یک نقش مهم در پراکندگی آتش دارد آتش با سرعت بیشتری به سمت بالا حرکت می کند وباسرعت کمتری به سمت پایین حرکت می کند

 

با توجه به شکل زیر شیب های جنوبی آسیب پذیر تر هستندودر خطرآتش سوزی بیشتری قرار دارند.

 

 نتایج تحقیق وبرسی شکل منطقه وشیب جنگل وسراشیبی ها درنرم افزار ER mapper  انجام شد.

 درشکل زیر نقشه محیط های زراعی برای نواحی که در آتش ازبین می روند آمده است

 

 نقشه پوشش گیاهی و جاده ها و نقشه ی زیست گاه ها نواحی قابل دسترس به وسیله ی داده ای GIS در شکل زیر آمده است :

 

به همین نحو نواحی و فاصله از جاده در شکل 9 آمده است :

 

 

 در نهایت می توان گفتن تلفیق اطلاعات ماهواره ای در GIS خیلی سودمند است برای معلوم کردن مکان ها مخاطره آمیز می تواند باشد در مدیریت طرح جنگلبانی در بعد از آتش سوزی .

------------------------------------------------------------------------------------------

قابل توجه پژوهندگان و بازدید کنندگاه محترم:با همکاری و مساعدت دوست عزیزم جناب آقای نظری اصل مقاله به زبان لاتین که (مطالعه موردی کشور ترکیه ) در ادامه لینک میشود.

دانلود مقاله

 FOREST FIRE RISK ZONE MAPPING FROM SATELLITE 




برچسب ها : gis ،تصاویر ماهواره ای ،آموزش ،سنجش از دور
ارسال در تاريخ سه‌شنبه ٢٧ اردیبهشت ،۱۳٩٠ توسط مهدی فرداد
نظرات شما ()